Białoruski scenarzysta, reżyser i publicysta na wygnaniu Andriej Kuriejczyk jest autorem dokumentalnej sztuki opartej o relacje osób represjonowanych przez reżim Łukaszenki.  "Głosy nowej Białorusi", najnowszy dramat autora i pierwszy w dorobku w całości stworzony techniką verbatimu swoją światową prapremierę będzie miał w listopadzie na scenie Teatru Modrzejewskiej w Legnicy.

Andriej Kuriejczyk (1980) - tworzący w języku rosyjskim białoruski dramaturg i reżyser młodego pokolenia do niedawna mieszkał w Mińsku i tworzył w dwóch nurtach: dramatu historycznego i współczesnego. Zagrożony aresztowaniem i więzieniem od sierpnia br. przebywa na emigracji w Helsinkach w ramach rezydencji artystycznej pomocowego programu "Artists at Risk". W 2014 roku dramaturg był jednym z sygnatariuszy wezwania do międzynarodowego bojkotu Mistrzostw Świata w Hokeju na Lodzie w Mińsku z apelem o uwolnienie białoruskich więźniów politycznych. Od sierpnia ub. roku jest jednym z członków opozycyjnej wobec Aleksandra Łukaszenki Rady Koordynacyjnej ds. Przekazania Władzy na Białorusi utworzonej przez kandydatkę na prezydenta Swiatłanę Cichanouską po sfałszowanych przez władze wyborach prezydenckich, za co Parlament Europejski uhonorował go Nagrodą im. Sacharowa za wolność myśli.

Kuriejczyk ukończył staż reżyserski w Moskiewskim Akademickim Teatrze Artystycznym. Nauczał na wydziale reżyserii na Rosyjskim Uniwersytecie Sztuki Teatralnej, na Europejskim Uniwersytecie Humanistycznym, na Białoruskim Państwowym Uniwersytecie Kultury i Sztuki oraz w Council of Europe School. Jest zwycięzcą konkursu rosyjskiego Ministerstwa Kultury na najlepszą sztukę współczesną, laureatem literackiej nagrody „Debiut”, zwycięzcą konkursu Ministerstwa Kultury Białorusi na najlepszą sztukę współczesną, ale także Międzynarodowego Konkursu „Eurazja” oraz Europejskiego konkursu dramatycznego „Janus”. W 2016 roku otrzymał Białoruską Narodową Nagrodę Simeona Polotskiego za swój wkład w literaturę. Stworzył projekt teatralnej solidarności z Białorusinami „Białoruś obrażona. Ogólnoświatowe Czytania”, składający się z ponad 210 wydarzeń w 30 krajach. Jest członkiem międzynarodowego PEN Clubu.

Jego dramat "Niebo", napisany pod pseudonimem Nikita Mickiewicz, został opublikowany w grudniu 2005 roku w miesięczniku "Dialog" w tłumaczeniu Pawła Mitznera. W reżyserii Anny Jadowskiej czytany był podczas festiwalu "Lekcja Białoruskiego" w listopadzie 2006 roku w Teatrze Stara Prochownia, a także we wrześniu 2020 na scenie legnickiego Teatru Modrzejewskiej w opracowaniu i reżyserii Łukasza Kosa. W grudniu 2020 roku na scenie Teatru Miejskiego w Gliwicach polską prapremierę miała jego sztuka „Białoruś obrażona” w reżyserii Jerzego Jana Połońskiego. To dramat o współczesnych Białorusinach, którzy przełamali strach, by walczyć o godność i wolność.

"Głosy nowej Białorusi" to najnowsza sztuka w dorobku Andrieja Kuriejczyka i pierwsza, jaką napisał stosując technikę verbatimu. Spośród historii ponad 700 ofiar represji reżimu Łukaszenki dramaturg wybrał opowieści 15 z nich (są wśród nich politycy, dziennikarze, aktywiści, ludzie w każdym wieku i wszelkich profesji) tworząc unikalny materiał dokumentalny o protestach na Białorusi opatrując jego prezentację muzyką elektroniczną autorstwa białoruskiego kompozytora na wygnaniu Dimytra Frigi.

- Proces pisania sztuki jest zwykle związany z pobudzeniem wyobraźni twórcy i wykorzystaniem jego umiejętności przekształcania rzeczywistości w artystyczny sposób. W takim wypadku rzeczywistość jest ledwie pretekstem do wyrażenia idei, myśli czy emocji. Jednak tekst "Głosy nowej Białorusi" taki nie jest. Pierwszy raz napisałem sztukę, w której całkowicie odrzuciłem zarówno jakikolwiek autorski tekst, jak i jakąkolwiek próbę stylizacji czy interpretacji faktów stojących za tekstem. Czasem prawda wymaga tylko wypowiedzenia. Ten tekst to zbiorowe wyznanie narodu, który był bity, gwałcony i obrażany. To głosy ofiar przemocy, ludzi, którzy wiele wycierpieli. Tekst zawiera wywiady oraz listy od więźniów politycznych, oraz od Białorusinów, którzy ucierpieli wskutek represji. Wszystkie imiona i nazwiska są prawdziwe. Ich historie tworzą dokument. Dokument o historycznym znaczeniu - objaśnia Andriej Kuriejczyk.

"Głosy nowej Białorusi” w tłumaczeniu Dariusza Jezierskiego realizowane są w ramach międzynarodowego projektu o tej samej nazwie. Legnicki spektakl wyreżyseruje Łukasz Kos. Premierę na Scenie Gadzickiego zaplanowano na 13 listopada br. Andriej Kuriejczyk obiecał przylot do Polski i udział w tym wydarzeniu, a także w spotkaniu z publicznością.

Grzegorz Żurawiński