Pierwszy w historii legnickiego teatru pięcioodcinkowy serial science fiction Magdy Drab w reżyserii Piotra Ratajczaka  z sieci przenosi się do teatralnego realu. W dwa kolejne wieczory w sobotę i niedzielę (20 i 21 marca) całość tej realizacji zaprezentowana zostanie premierowo publiczności na legnickiej Scenie Gadzickiego.

Legnicki serial teatralny odwołuje się zarówno do tradycji literackiej klasyków dystopii (Karel Čapek, Aldous Huxley, George Orwell, Stanisław Lem i inni), jak i analiz futurologów. Bezpośrednią inspiracją dla twórców "5.0" był brytyjski satyryczny serial fantastycznonaukowy Netflixa "Czarne lustro" ("Black Mirror") wobec rzeczywistości, gdy w każdym domu, na każdym biurku i w każdej dłoni można zobaczyć ekran, monitor lub smartfon - czarne lustra odbijające codzienność.

„5.0” to antyutopia i pięcioczęściowy obraz przyszłości, która dzieje się już dziś. Każdy odcinek jest odrębną opowieścią, razem jednak składają się w całość, której bohaterowie stają wobec  wyzwań i dylematów, które nie są obce nam współczesnym. Serial powstawał w ekspresowym tempie. Od scenariusza kolejnych odcinków do premierowej prezentacji w sieci na platformie wirtualnamodrzejewska.pl mijało ledwie dwa tygodnie. Zespół aktorski legnickiego teatru podzielony został na grupy. Niemal wszyscy pojawią się na scenie dopiero w spinającym całość piątym i finałowym odcinku serialu.

- Na takie tempo już bym się pewnie nie zdecydowała. Ale cenię sobie to doświadczenie. Teraz jestem podekscytowana i mam dreszczyk emocji przed bezpośrednią konfrontacją z publicznością - zauważyła autorka scenariusza serialu Magdalena Drab.

- Tempo faktycznie było mordercze. Od początku planowaliśmy jednak, że ten serial będzie pokazywany na żywo z publicznością na widowni. I teraz wracamy do tej idei. Wierzymy, że do weekendowej premiery dojdzie, choć - jak bohaterowie serialu - nie znamy przyszłości. Nawet najbliższej. Od niedawnego ponownego otwarcia wiemy jednak, że publiczność stęskniła się za teatrem, bo teatr online zawsze będzie tylko ersatzem - dzielił się refleksjami dyrektor legnickiego teatru Jacek Głomb podczas środowej (17 marca) konferencji prasowej z udziałem twórców serialu.

Kolejne odcinki tej realizacji, które premierowo transmitowano na żywo do sieci ze Sceny Gadzickiego (bez publiczności na widowni) to: 1. "Horyzont zdarzeń/Osobliwości" (19 grudnia 2020),  2. "Przeznaczenie" (9 stycznia 2021), 3. "Rage Room" (23 stycznia), 4. "Erodrom" (6 lutego), 5. "Ono" (20 lutego).

Rzecz dzieje się w czasach  podemokratycznych, gdy władzę wyłaniają komputerowe algorytmy, a ludzkość widzi w wyprawach na Marsa ludobójczy sposób na przeludnienie i wyczerpywanie się ziemskich zasobów. Pojawi się problem wykluczenia genetycznego, gdy część populacji może zostać uznana za "ludzi śmieci", zwłaszcza wobec rozwoju sztucznej inteligencji. Ludzkie życie toczy się  głównie w świecie wirtualnym, ale też w systemie powszechnej inwigilacji związanej z obowiązującym nakazem poprawności i życzliwości. Do rozładowywania złych emocji służą domowe pokoje furii. Powszechne znudzenie sprawia, że komercyjna wirtualna rozrywka wymaga coraz silniejszych bodźców. Problemem staje się samotność i brak miłości. Rekompensatą jest sztuczne pobudzanie neuronów i narkotycznie uzależniające miłosne eliksiry. Finałem jest głos dziecka przyszłości (doskonałemu intelektowi pozbawionemu cielesnej powłoki i związanych z tym ograniczeń), które ze zdziwieniem spojrzy w przeszłość na dziwacznych w swej fizycznej i intelektualnej niedoskonałości "ludzkich ludzi" z roku 2021.

Mimo, że "5.0" bliskie jest  science fiction to jednak nie zagrożenia o charakterze technologicznym wydają się kluczem do tej scenicznej opowieści. Prawdziwym problemem są: egoizm, pycha, brak empatii, skłonność do przemocy współczesnego człowieka, który najwyraźniej nie udał się ziemskiemu ekosystemowi.

Piotr Kanikowski, 24legnica.pl: Z każdym odcinkiem coraz bardziej zakochuję się w “5.0″. Wciąż zaskakują mnie te mikrokosmosy, które Magda Drab ot tak sobie wyciąga ze swej głowy i z pomocą Piotra Ratajczaka oraz reszty ekipy w szaleńczym tempie wprawia w ruch. Każdy jest inny. Każdy jest frapujący jako wariant przyszłości. I każdy mówi coś ważnego o świecie tu i teraz.

Piotr Dobrowolski, Teatralny.pl: Twórcy zainicjowanej internetową transmisją serii nawiązują do futurystycznych wizji, tworząc ich własną wersję. Wykorzystują popularność sci-fi oraz liczne konteksty, którymi obrosła fantastyka, prowokując odbiorców do pogłębionej, krytycznej refleksji. [...] Nie uzurpują sobie jednak prawa do wskazywania wyjścia z zarysowanej matni. Widzowie sami muszą stawić czoła nierozstrzygalnym dylematom, które – niezależnie od wybranej ścieżki, jak zawsze w tragedii – prowadzić będą do zagłady istotnych wartości.

- Nie będzie wielkich różnic między tym, co transmitowaliśmy w sieci, a tym co pokażemy w najbliższy weekend. Jeśli różnice się pojawią, to mogą być związane z energią widzów, którzy tym razem będą nam towarzyszyli na żywo. Tempo realizacji serialu dowiodło, że - przy pewnej dyscyplinie i maksymalnej mobilizacji - teatr da się robić szybciej, niż to zwykle się dzieje. To była duża radość, gdy obserwowało się pełen profesjonalizm wszystkich twórców tej realizacji - stwierdził reżyser Piotr Ratajczak.

- Wszystkie odcinki realizowaliśmy z konieczności w zunifikowanej przestrzeni, w modułowym świecie swoistej wirtualnej Ikei. Stawialiśmy bowiem na aktorów wspieranych przez kostium i wideoscenografię - objaśniał scenograf Marcin Chlanda.

- Być może całość zagramy w przyszłości nawet jednego dnia - dodał Jacek Głomb.

Teatr Modrzejewskiej w Legnicy. Magdalena Drab "5.0" (serial). Reżyseria: Piotr Ratajczak, scenografia i wideo: Marcin Chlanda, kostiumy: Grupa Mixer, muzyka: Tomasz Lewandowski, Piotr Łabonarski, ruch sceniczny: Arkadiusz Buszko, współpraca dramaturgiczna: Joanna Kowalska. Występują: Magda Biegańska, Magda Drab, Katarzyna Dworak, Gabriela Fabian, Ewa Galusińska, Joanna Gonschorek, Aleksandra Listwan, Zuza Motorniuk, Anita Poddębniak, Magda Skiba, Małgorzata Urbańska, Bartosz Bulanda, Rafał Cieluch, Bogdan Grzeszczak, Robert Gulaczyk, Mateusz Krzyk, Paweł Palcat oraz Idalia Rocznik (głos).

W najbliższy weekend serial będzie można obejrzeć w dwa premierowe wieczory już bezpośrednio z widowni legnickiej Sceny Gadzickiego (odc. I i II w sobotę 20 marca o 18.00, odc. III, IV i V w niedzielę 21 marca o 18.00). Bilet na całość - 100 zł. Na jeden wieczór 60 zł.

Grzegorz Żurawiński