„Zabijanie Gomułki” szóstym legnickim tytułem w Teatr Polska

  • Drukuj

Dziewięć miejscowości w Wielkopolsce, Lubuskiem i na Dolnym Śląsku odwiedził legnicki teatr w swojej szóstej w historii podróży w ramach ogólnopolskiego programu Teatr Polska, którego pomysłodawcą i organizatorem jest Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie. Orkan „Grzegorz” sprawił, że planowaną na październik trasę z „Zabijaniem Gomułki” kończył w Gryfowie Śląskim z opóźnieniem, bo dopiero 5 grudnia.


Wcześniejszymi , bo październikowymi, etapami tej artystycznej podróży były kolejno: Konin (6 października), Krotoszyn (7), Gostyń (8), Nowa Sól (9), Dzierżoniów (16), Żary (17), Brzeg Dolny (23) oraz Chojnów (24).

Wybór miejscowości, które odwiedził legnicki teatr, nie był przypadkowy.Celem programu Teatr Polska, który realizowany jest od roku 2009 dzięki środkom Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, jest bowiem ułatwianie dostępu do oferty polskich teatrów poprzez zwiększenie ich mobilności i umożliwienie prezentacji spektakli w ośrodkach mających utrudniony dostęp do kultury. W jego ramach teatry instytucjonalne, samorządowe instytucje kultury i organizacje pozarządowe otrzymują dofinansowanie prezentacji spektakli w miejscowościach, w których nie ma teatru instytucjonalnego. Historyczną inspiracją dla programu Teatr Polska były objazdy teatralne organizowane w okresie międzywojennym przez Redutę Juliusza Osterwy i Mieczysława Limanowskiego, które przybliżały mieszkańcom małych miejscowości najważniejsze osiągnięcia kultury polskiej tamtego okresu.

Pomysł duetu Robert Urbański (scenariusz) i Jacek Głomb (reżyseria), by z powieści Jerzego Pilcha „Tysiąc spokojnych miast” wykroić motyw groteskowego spisku i planu zamachu na byłego I sekretarza KC PZPR przy pomocy chińskiej kuszy, a w efekcie uczynić z niego napęd scenicznego dramatu, okazał się strzałem w dziesiątkę. Już w 2007 roku spektakl zrealizowany prapremierowo w Lubuskim Teatrze w Zielonej Górze rozbił bank z nagrodami 13. edycji ministerialnego Ogólnopolskiego Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej. Otrzymali je wówczas: Jacek Głomb za reżyserię, Robert Urbański za adaptację sceniczną tekstu oraz Małgorzata Bulanda za scenografię.

W efekcie "Zabijanie Gomułki", które w zgodnej opinii krytyków jest najlepszą sceniczną adaptacją prozy Jerzego Pilcha w polskim teatrze, dając przy tym okazję do aktorskich popisów najwyższych lotów, w listopadzie 2013 przeniesiono na deski legnickiego teatru. Spektakl otrzymał nowe życie. Przedstawienie ponownie bawi i wzrusza przenosząc widza w świat, który jest „Himalajami absurdu, Czomolungmą nonsensu, Nanga Parbat polskiej patriotycznej utopii wszystkich epok” (Łukasz Drewniak), obrazując w krzywym zwierciadle mało znane realia społeczności polskich luteran oraz odległe już czasy PRL-u, gdy partyjną Trybunę Ludu czytało się między wierszami.

Wszystko razem sprawiło, że 5 grudnia w Gryfowie Śląskim, podczas ostatniej legnickiej prezentacji w Teatr Polska, “Zabijanie Gomułki” wystawiono po raz 108, na co złożyło się 47 prezentacji w realizacji zielonogórskiej oraz 61 przygotowanych dla zespołu legnickiego Teatru Modrzejewskiej. Ciekawostką jest, że we wszystkich dotychczasowych przedstawieniach dwie role wykonują niezmiennie ci sami aktorzy: Zbigniew Waleryś (w wiodącej roli Pana Trąby, autora groteskowego zamachu) oraz Robert Gulaczyk (jako Arcymajster Swaczyna).

Dla legnickiego teatru objazd z "Zabijaniem Gomułki" był szóstą artystyczną wędrówką w programie Teatr Polska. W roku 2009 Teatr Modrzejewskiej odbył ją z „Szawłem” Roberta Urbańskiego w reżyserii Jacka Głomba (Jawor, Złotoryja, Bolesławiec, Chojnów, Gostyń, Krotoszyn i Jarocin), w roku 2010 z „Otellem” w adaptacji Krzysztofa Kopki i w reżyserii Jacka Głomba (Radków, Nowa Ruda, Złotoryja, Chojnów, Bolesławiec, Gostyń, Krotoszyn, Jarocin), w roku 2013 ze spektaklem „Zrozumieć H.” Pawła Palcata w jego autorskiej reżyserii (Żary, Ząbkowice Śląskie, Kłodzko, Dzierżoniów, Świdnica, Lubin), w roku 2014, na najdłuższej trasie w historii, z „Ożenkiem” Gogola w reżyserii Piotra Cieplaka (Tczew, Wejherów, Krotoszyn, Głogów, Oława, Brzeg Dolny, Dzierżoniów, Ząbkowice Śl., Kłodzko, Świdnica, Żary), zaś w roku 2016 ze spektaklem "Droga śliska od traw. Jak to diabeł wsią się przeszedł" w autorskiej reżyserii Pawła Wolaka i Katarzyny Dworak-Wolak (Jarocin, Gostyń, Krotoszyn, Bolesławiec, Żary, Brzeg Dolny).

Grzegorz Żurawiński